Quy định mới nhất về việc nhận BHXH một lần

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi số 41/2024/QH15 đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV. Theo đó, chính sách về hưởng BHXH một lần có một số điểm điều chỉnh đáng chú ý.

Cụ thể, người lao động được giải quyết hưởng BHXH một lần khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Đã có thời gian tham gia BHXH trước thời điểm Luật sửa đổi chính thức có hiệu lực (từ ngày 01/07/2025)
• Không còn tiếp tục tham gia BHXH
• Sau 12 tháng kể từ khi dừng đóng, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và cũng không tham gia BHXH tự nguyện
• Tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm
• Có yêu cầu nhận BHXH một lần

Theo quy định này, những người đã tham gia BHXH trước ngày 01/07/2025, kể cả trường hợp mới tham gia ngay sát thời điểm luật có hiệu lực (ví dụ ngày 30/6/2025), vẫn có thể nhận BHXH một lần nếu đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên.

Đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi, việc nhận BHXH một lần chỉ áp dụng trong một số trường hợp đặc biệt như:

• Đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH
• Ra nước ngoài để định cư lâu dài
• Mắc các bệnh hiểm nghèo như ung thư, bại liệt, xơ gan giai đoạn nặng, lao nặng, AIDS
• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên
• Người khuyết tật đặc biệt nặng

Lý do hạn chế việc nhận BHXH một lần là gì? 

Việc điều chỉnh theo hướng hạn chế rút BHXH một lần xuất phát từ định hướng chính sách của Quốc hội, nhằm thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28/NQ-TW. Trong đó nhấn mạnh việc giảm tình trạng nhận BHXH một lần và khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng quyền lợi hưu trí về sau.

Tuy nhiên, để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của hàng triệu người đang tham gia hệ thống, chính sách mới vẫn kế thừa các quy định trước đây, đảm bảo tính ổn định và chuyển tiếp hợp lý.

Dù vẫn cho phép rút BHXH một lần trong một số trường hợp, cơ quan lập pháp không khuyến khích người lao động lựa chọn phương án này. Thay vào đó, mục tiêu là hướng người lao động tiếp tục tham gia để đảm bảo nguồn thu nhập ổn định khi về già.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng đặt ra yêu cầu cần có các giải pháp lâu dài nhằm hỗ trợ người lao động, đặc biệt là những người gặp khó khăn tài chính. Các giải pháp có thể bao gồm chính sách tín dụng phù hợp, cải thiện thị trường lao động, tăng cường tư vấn nghề nghiệp, đào tạo lại và chuyển đổi việc làm để giúp người lao động duy trì thu nhập ổn định.

Theo ý kiến của chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật lao động, việc điều chỉnh lần này giúp bảo vệ quyền lợi của những người đã tham gia BHXH theo quy định cũ, đồng thời từng bước hạn chế việc rút BHXH một lần đối với người tham gia mới.

Về lâu dài, chính sách này sẽ góp phần giữ chân người lao động trong hệ thống BHXH, giúp họ tích lũy để hưởng lương hưu, từ đó giảm áp lực an sinh xã hội và gánh nặng ngân sách nhà nước trong tương lai.